Vijf vragen over de VOP
De afkorting VOP staat voor Voldoende Onderricht Persoon. Werknemers zoals marktmeesters, medewerkers openbare werken en facilitair medewerkers dienen conform de Arbo-wet en in het kader van de Norm NEN3140 aangewezen te zijn tot Voldoende Onderricht Persoon.
Op basis van de gevolgde VOP training kan het college deze werknemers aanwijzen voor het houden van toezicht op diverse (eenvoudige) elektrotechnische apparaten of werkzaamheden. Voor genoemde werknemers is er dus sprake van een voldoen aan een wettelijke verplichting. De gemeente loopt indien aan deze verplichting niet is voldaan onnodig grote risico’s.
1. In onze gemeente is de stroomvoorziening uitbesteed aan een installatiebedrijf. Wij hebben nu toch geen VOP-training meer nodig?Het is een groot misverstand te denken dat wanneer een bevoegde installateur belast is met de stroomkasten op de markt, de marktmeester niet aangewezen hoeft te worden als een voldoende onderricht persoon. De marktmeester houdt o.a. het toezicht op de veiligheid op de markt. Hij en niet de installateur is bevoegd iets te zeggen over het gebruik van de elektrische installatie, de bekabeling, het in- of uitschakelen van elektrische voorzieningen, etc.. De marktmeester dient dus te weten of iets veilig is of niet. Daarom dient de marktmeester ook als een VOP te worden aangewezen door het college en dat kan alleen wanneer de marktmeester een VOP-training heeft gevolgd.
2. Wat is de NEN 3140 en de EN 50110?
De NEN 3140 is samen met de EN 50110 een norm die aangeeft hoe men veilig kan werken met elektrische installaties. De norm houdt in dat elektrische installaties of apparatuur veilig gebruikt moeten kunnen worden door de werknemer en veilig zijn voor bezoekers. Tevens dienen de (onderhouds-)werkzaamheden op een veilige wijze uitgevoerd te worden. De norm NEN 3140 en EN 50110 wordt door de Arbeidsinspectie en verzekeringsmaatschappijen als bindend beschouwd.
3. Waar staat dat de gemeente de VOP aanwijzing moet regelen.
De Arbowet heeft algemene bepalingen voor de veiligheid van personen, alsmede voor hun gezondheid en welzijn. Volgens artikel 3.5. Arbeidsomstandighedenbesluit dient personeel dat werkzaamheden aan elektrische installaties uitvoert of toezicht houdt aan bepaalde vakbekwaamheidseisen te voldoen. Zij moeten periodiek geïnstrueerd worden over de gevaren van elektriciteit en de maatregelen die hiertegen binnen de organisatie zijn ingesteld.Tevens dient het personeel schriftelijk te worden aangewezen in een categorie die bepaalde bevoegdheden en verantwoordelijkheden regelt. Voor de marktmeester is dat de Voldoend Onderricht Persoon
4. Wat als de marktmeester geen VOP aanwijzing heeft of de VOP-training niet heeft gevolgd?
De marktmeester houdt toezicht op de uitvoering van de marktverordening, maar voldoet zelf niet aan de wettelijke voorschriften. Dat is in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Bij ongevallen kan de Arbeidsinspectie proces verbaal opmaken tegen de werkgever omdat niet voldaan is aan een wettelijke verplichting. Bij een financiële aansprakelijkheidsstelling kan de verzekeringsmaatschappij gehele of gedeelte uitkering weigeren omdat bewust een wettelijke verplichting is genegeerd.
5. De VOP training en aanwijzing is een zaak van de gemeente niet voor mij als marktmeester.
De gevaren van elektriciteit worden veelal onderkend. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat we elektriciteit nauwelijks kunnen waarnemen. Een elektrisch ongeval kunnen we daartegen meestal maar al te goed waarnemen en kan grote gevolgen hebben voor personen en omgeving. Bij de VOP-training wordt gewezen op de risico's van elektriciteit. Degene die de training heeft gevolgd let op de eigen veiligheid, kan risico's voor anderen inschatten en weet hoe te handelen bij elektrische ongevallen. Dus ook de marktmeester heeft groot belang bij het volgen van een VOP training. Neem geen risico!
